Tuinklussen in november

De buitenkraan en de potten

Een buitenkraan die vol water staat, kan bij de eerste strenge vorst kapotvriezen. Draai daarom binnen de afsluiter van de buitenkraan dicht en zet daarna buiten de kraan open, zodat het water uit de leiding loopt. Laat hem openstaan tot het voorjaar.

Terracotta die niet vorstbestendig is, zuigt water op, en als dat bevriest, springt de pot. Zet lege potten binnen of leg ze ondersteboven. Staat er een plant in, zet de pot dan op potvoetjes, zodat hij na een regenbui niet in een laagje ijs staat.

Een olijf of laurier die buiten overwintert, zet je tegen de gevel, uit de oostenwind. Wordt er strenge vorst voorspeld, wikkel de pot dan in jute of noppenfolie en dek de kroon af met vliesdoek.

Een haag of fruitboom planten

Van november tot in maart verkopen kwekerijen haagplanten en fruitbomen met blote wortels, zonder pot en zonder kluit, zo uit de grond gestoken. Ze zijn goedkoper dan planten in een pot en hebben de hele winter de tijd om wortels te maken.

Die blote wortels drogen wel snel uit, en een middag in de wind op de oprit is al te veel. Plant je niet dezelfde dag, zet de planten dan met hun wortels in een emmer water, of leg ze schuin in een geul en schep er losse grond over.

Plant op een dag dat de grond niet bevroren is en niet aan je schop blijft plakken. Maak het gat zo ruim dat de wortels er uitgespreid in passen, en zet de plant even diep als hij op de kwekerij stond. Dat zie je aan een verkleuring onderaan de stam. Trap de grond daarna met je hak aan. Voor een beukenhaag reken je vier à vijf planten per meter.

Bij een fruitboom zit onderaan de stam een knobbel. Houd die een hand breed boven de grond, want komt hij eronder, dan groeit de boom veel groter dan de bedoeling was. Bind de boom vast aan een paal aan de kant waar de wind meestal vandaan komt, in Nederland het zuidwesten. Dan duwt de wind de stam van de paal af, en schuurt de bast er niet tegenaan.

De laatste tulpen

Ligt er nog een zak tulpen in de schuur, plant ze dan nu alsnog, want tulpen kunnen de grond in tot die bevriest. Voelt een bol zacht aan of zit er blauwgroene schimmel op, gooi hem dan weg.

Tulpen in een pot laat je buiten staan, op een paar stenen zodat het water weg kan. Ze hebben eerst een winter kou nodig, dus binnen komen ze niet in bloei.

Rozen en vlinderstruik wat korter

Knip de lange takken van struikrozen een derde korter en die van een vlinderstruik de helft, anders zwiept de struik in een winterstorm los uit de grond. Schuif bij de rozen ook grond of compost tegen de voet, een berg van 15 à 20 cm hoog. De echte snoeibeurt komt pas in maart.

Blad harken en de egel

Nu valt het meeste blad, dus het gazon harken wordt een wekelijkse klus. Gooi het blad niet weg. Doe het in een korf van gaas, en na een jaar of twee heb je bladaarde om bij het planten door de grond te werken. Alleen blad van rozen met zwarte vlekken gaat bij het groenafval, want daarop overwintert de schimmel. Blijft het gras doorgroeien, maai het dan nog een keer, maar niet als het nat of berijpt is.

Egels kruipen in de loop van november in winterslaap, vaak onder een hoop blad of takken. Ga je zo’n hoop opruimen, kijk er dan eerst onder, met je handen en niet met een riek. Nog makkelijker is een hoek van de tuin die tot april rommelig mag blijven.

De moestuin

Op zware klei spit je nu grof om, in grote kluiten die je laat liggen zoals ze vallen. In de winter drukt de vorst ze uit elkaar, en in maart hark je er een kruimelig zaaibed van. Wie klei pas in het voorjaar spit, houdt kluiten als stenen.

Zandgrond spit je niet. Leg er een laag compost of blad op, dan nemen de wormen het mee naar beneden en spoelt er minder voeding weg.

Prei, boerenkool, spruitkool en pastinaak blijven gewoon staan tot je ze nodig hebt. Boerenkool wordt na een paar koude nachten zelfs zoeter.