Vlinderstruik snoeien en verzorgen

Wanneer snoei je een vlinderstruik?

Snoei in maart of april, als de strengste vorst voorbij is. Een vlinderstruik bloeit aan de takken die hij na het snoeien maakt, dus hoe ver je ook terugknipt, je knipt geen bloemen weg. Het goede moment zie je aan de takken zelf: onderaan zwellen de knoppen en verschijnen de eerste groene puntjes.

Begin niet eerder, ook niet in een zachte week in februari. Vriest het daarna nog een nacht, dan zijn de jonge scheutjes meteen weer weg. Aan de kust kun je vanaf half maart beginnen, in het oosten wacht je liever tot april.

Hoe ver knip je terug?

Knip alle takken van vorig jaar terug tot 30 à 50 cm boven de grond, zodat er een laag geraamte van dikke stompen overblijft. Knip telkens ongeveer 1 cm boven een paar knoppen. Die zie je als kleine bultjes op de tak, bij de vlinderstruik altijd twee tegenover elkaar. Voor de dunne takken is een snoeischaar genoeg, voor de dikke pak je een takkenschaar of een snoeizaag.

Een gezonde struik is in één seizoen weer twee meter of hoger.

Na een jaar of vijf krijgt de voet een knoestige kop van oude stompen. Zaag dan elk voorjaar de oudste paar takken er helemaal onderuit, zodat er van onderen jong hout bij komt. Een dwergvlinderstruik in een pot knip je op dezelfde manier, alleen lager: tot 20 à 30 cm.

Een struik met bijna dezelfde naam gaat anders. De treurvlinderstruik, met lange overhangende takken, bloeit in juni aan de takken van vorig jaar. Knip je hem in maart kort, dan knip je zijn bloemen weg. Bij hem haal je een paar oude takken weg als hij uitgebloeid is.

Uitgebloeide pluimen afknippen

Een pluim is uitgebloeid als hij van de punt af bruin wordt. Knip hem dan af tot net boven het eerste paar blaadjes eronder. Vaak zitten daar al twee zijscheutjes klaar, en die geven in augustus en september nog een ronde kleinere pluimen. Een rondje met de schaar om de week of twee is genoeg.

Knippen helpt ook tegen zaailingen. Een pluim die blijft hangen, zet veel fijn zaad dat met de wind meegaat, en dan vind je jonge vlinderstruikjes tussen de tegels en in de voegen van de muur. Wil je niet steeds knippen, haal dan in elk geval in september alle pluimen eraf, voordat het zaad rijp is. Trek de zaailingen die toch opkomen in hun eerste jaar uit, want daarna zit er een taaie wortel onder.

Bemesten

Mest heeft een vlinderstruik in de volle grond niet nodig, want op rijke grond wordt hij alleen nog groter. Wil je toch iets geven, strooi dan in april wat compost om de voet, maar niet op klei: die is van zichzelf rijk genoeg. Alleen een struik in een pot krijgt in april een handje korrelmest.

Plek, grond en water

Zet hem in de volle zon. In halfschaduw groeit hij scheef naar het licht en bloeit hij minder.

Aan de grond stelt hij weinig eisen, als die ’s winters maar niet drassig wordt. Op zand gaat het vanzelf, op klei kies je een plek waar regenwater snel wegzakt. Plant in april of mei, zodat hij voor de winter goed ingeworteld is. September kan ook, behalve op zware klei.

Kijk vooraf naar de ruimte, want een gewone vlinderstruik wordt elk jaar weer twee tot drie meter hoog en bijna even breed, ook na een flinke snoeibeurt. In een kleine voortuin kies je beter een compact ras van ongeveer een meter.

Het eerste jaar geef je bij droogte een emmer water per week. Daarna laat je de gieter staan, ook als het weken niet regent. Een pot moet minstens 40 cm breed zijn. Giet daarin ’s zomers zodra de potgrond bovenin droog is, en bij warm weer is dat elke dag.

Winter en vorst

Bij strenge vorst vriezen de takken terug, soms tot de grond. Tot ongeveer -15 °C blijft het hout meestal heel, en ook daaronder loopt hij doorgaans van onderen weer uit. Afdekken heeft dus geen zin.

Na zo’n winter komt hij laat op gang, soms pas in mei en dan alleen vanuit de voet. Wacht rustig af tot je ziet waar het nieuwe blad komt, en zaag de doodgevroren takken dan weg tot vlak boven de nieuwe scheuten.

In november kun je de lange takken half inkorten, vooral aan de kust of op een open plek, zodat de herfststormen minder vat op de struik hebben. Een struik in een pot blijft ’s winters gewoon buiten, op voetjes en met noppenfolie om de pot.

Veelgemaakte fouten

• Een zak koemestkorrels om de voet strooien. Hij wordt er alleen groter van, niet mooier.
• Een gewone vlinderstruik vlak voor het raam of naast het pad planten, waar hij elke zomer in de weg staat.