Hortensia snoeien en verzorgen

Welke hortensia heb je?

In de meeste tuinen staat een van drie hortensia’s, en die knip je elk op een andere manier. Je ziet het verschil aan de bloemen en de takken, en twijfel je, dan is een foto van de bloem genoeg voor de plantherkenning in Gardi.

De boerenhortensia heeft groot, glanzend blad en dikke groene stengels die pas onderin houtig worden. Zijn bloemen zijn blauw, roze of wit en zitten in een ronde bol of in een plat scherm met een krans grotere bloemen langs de rand; voor het snoeien maakt die vorm niet uit.

De pluimhortensia bloeit vanaf juli met puntige kegels, eerst roomwit en later vaak roze. Zijn takken zijn bruin en houtig, ook helemaal bovenin.

De ‘Annabelle’ heeft enorme witte bollen op dunne stelen, die in het begin lichtgroen zijn. Na een regenbui liggen ze vaak plat.

Een boerenhortensia knip je laat en weinig

Een boerenhortensia maakt in augustus en september al de bloemknoppen voor volgend jaar, bovenin de takken die deze zomer gegroeid zijn. Knip je in de herfst netjes alles terug, dan heb je het jaar erop een groene bol zonder één bloem.

Laat de uitgebloeide bloemen daarom de hele winter zitten. Ze houden wat vorst van de knoppen eronder. Pas als de strenge vorst voorbij is, gaan ze eraf: eind maart in het westen en aan de kust, in april in het oosten. Volg de steel vanaf de oude bloem naar beneden tot het eerste paar dikke, bolle knoppen en knip een à twee centimeter daarboven. In die dikke knoppen zitten de bloemen van deze zomer. De kleine, spitse knopjes lager aan de steel worden meestal alleen blad.

Wordt de struik te vol of onderin houtig, zaag dan in dezelfde beurt twee of drie van de oudste takken vlak bij de grond weg. Je herkent ze aan de grijze bast die in schilfers loslaat. Haal per jaar hooguit een kwart van de takken weg.

Pluimhortensia en ‘Annabelle’ mogen flink terug

Deze twee maken hun bloemen aan takken die in hetzelfde voorjaar groeien. Knip je ze in maart, dan raak je dus geen bloemknop. Na een zachte winter kan het al eind februari.

Een pluimhortensia knip je terug tot twee of drie paar knoppen boven de plek waar je vorig jaar knipte. Er blijft dan een laag, houtig geraamte over van 30 tot 60 cm. Takken die dunner zijn dan je pink, haal je helemaal weg.

Ook een ‘Annabelle’ gaat ver terug, maar niet tot op de grond. Laat zo’n 30 cm van de oude stengels staan, want daar leunen de nieuwe stelen tegen.

Bemesten

Een hortensia in de volle grond krijgt één keer per jaar mest, in maart of april: twee handen gedroogde koemestkorrels rond de struik, of een laag compost van een paar centimeter onder de takken.

In een pot is de voeding na een paar maanden op. Geef daar begin juni nog een hand organische korrelmest, of giet van april tot eind juni elke twee weken wat vloeibare organische mest bij het gietwater. Na juni krijgt hij niets meer.

Plek en water

Een boerenhortensia wil ochtendzon en middagschaduw, zoals aan de oostkant van het huis. In de volle middagzon hangt zijn blad op warme dagen slap, ook als de grond nat is. Dat hoeft geen dorst te zijn, dus kijk ’s ochtends: hangt hij dan nog, dan heeft hij water nodig. Pluimhortensia en ‘Annabelle’ kunnen wel in de volle zon, als de grond maar niet uitdroogt.

Op klei en veen heeft een hortensia weinig zorg nodig. Op zand staat hij in een droge zomer snel te hangen, dus werk daar bij het planten een paar scheppen compost door de grond. Planten kan in oktober en november, en ook in maart en april.

Een jonge struik krijgt in een droge week twee volle gieters, zo’n 10 liter per keer. Vanaf het tweede jaar giet je alleen nog in lange droge periodes, maar dan ruim. Voor een hortensia in een pot neem je een pot van minstens 40 cm doorsnee en reken in juli op elke dag water.

Winter en vorst

Bij een boerenhortensia gaat het in de winter om de bloemknoppen bovenin. Die lopen in april al uit, en één nacht vorst eind april maakt de jonge scheuten zwart, met de knoppen erin. De struik groeit gewoon door, maar bloeit dat jaar nauwelijks. Staat er in april of begin mei nachtvorst in de verwachting, gooi dan voor de nacht een vliesdoek of een oud laken over de struik en haal het de volgende ochtend weer weg.

Bij een pluimhortensia en een ‘Annabelle’ hoeft dat niet, want die maken hun bloemen pas later aan de nieuwe takken.

Een hortensia in een pot schuif je ’s winters tegen het huis, met noppenfolie om de pot. Vriest het langer dan een paar dagen hard, zet hem dan in een onverwarmde schuur.

Veelgemaakte fouten

• Alle hortensia’s in de tuin op dezelfde zaterdag even ver terugzetten. Een pluimhortensia kan dat hebben, een boerenhortensia niet.
• Een ‘Annabelle’ uit voorzichtigheid elk jaar maar een beetje bijknippen. Hij wordt dan hoog en slap, met kleine bollen die bij de eerste bui omvallen.
• Een boerenhortensia in een pot op een balkon op het zuiden zetten. Die staat in juli elke middag te hangen, hoeveel water je ook geeft.