Tuinklussen in januari

De druif, uiterlijk eind januari

Een druif tegen de schuur of over de pergola moet uiterlijk eind januari gesnoeid zijn. Daarna gaat het sap stromen, en knip je dan nog, dan blijft elke wond een tijd druppen als een kraan die niet dicht wil.

Aan de dikke, oude armen van de druif zitten nu de lange, bruine scheuten van vorig jaar. Daar komen zelf geen druiven meer aan. De trossen groeien aan de nieuwe scheuten die in het voorjaar uit de onderste knoppen lopen, dus van elke oude scheut heb je alleen het onderste stukje nodig. Knip hem terug tot een stompje met twee knoppen, geteld vanaf de oude arm. Het blijft een kale stomp, en uit die twee knoppen komen in het voorjaar de scheuten met de trossen.

Is je druif jaren niet geknipt, haal hem dan in twee winters terug: deze winter de helft van de scheuten, de volgende winter de rest.

Bessen, appel en peer

Rode en witte bessen hangen vooral aan takken van twee en drie jaar oud. Laat daarom zes tot acht dikke takken staan die vanuit de voet omhoog komen, en zaag elk jaar de oudste daarvan vlak boven de grond af. Die herken je aan de grijze, schilferige bast. De zijtakjes langs de dikke takken knip je terug tot een stompje met één of twee knoppen, want daar hangen in juli de trossen aan.

Een kruisbes knip je net zo, alleen houd je het midden wat opener. Dan kun je in de zomer plukken zonder je handen open te halen, en droogt het blad na een bui sneller op.

De zwarte bes gaat anders, omdat hij vooral draagt aan de scheuten van vorig jaar. Haal bij hem elk jaar een derde van de takken weg, de oudste en donkerste, en dan helemaal tot de grond. Zo komt er van onderen steeds jong hout bij.

Appel en peer kun je nog tot eind februari snoeien. Bevroren hout scheurt als je erin knipt, dus doe dat alleen als het droog is en niet vriest. Pruim en kers laat je met rust tot ze in het blad staan.

Vogels door de vorst helpen

Laat de klimop tegen de schutting of in de boom staan. Zijn bessen worden pas aan het eind van de winter rijp, als de rest op is, en dan zitten merels en houtduiven er de hele dag in.

Appels die op zolder zacht zijn geworden, snijd je doormidden en leg je op het gras. In een koude winter komen daar naast merels ook kramsvogels op af, grijsbruine lijsters die uit het noorden komen.

Een drinkschaal vriest elke nacht dicht. Neem daarom een schaal van plastic, want die klop je ’s ochtends in één tik leeg en vul je opnieuw met water uit de kraan. Een stenen schaal moet je eerst laten ontdooien.

Eind januari houdt Vogelbescherming Nederland de Nationale Tuinvogeltelling. Je telt dan een half uur welke vogels er in je tuin landen en geeft dat via hun website door.

Losgevroren planten terugdrukken

Na een paar nachten vorst en daarna dooi liggen planten die in de herfst zijn gezet soms half los, met de wortels bloot. Natte grond zet uit als hij bevriest en duwt ze zo omhoog. Je ziet het vooral bij jonge vaste planten en aardbeien die in oktober de grond in gingen, en op klei vaker dan op zand. Druk ze bij dooi met je voet weer aan, anders drogen de wortels in de wind uit.

Zaad uitzoeken en de moestuin plannen

Oud zaad hoef je niet blind weg te gooien, want je kunt eerst kijken of het nog kiemt. Leg tien zaden op een vel nat keukenpapier, vouw het dicht en zet het in een afgesloten bakje op een warme plek, bijvoorbeeld bovenop de koelkast. Tel na een week of twee hoeveel er gekiemd zijn. Bij zeven of meer zaai je gewoon, bij vijf of zes wat dichter, en zijn het er minder, dan koop je nieuw. Peterselie en wortel zijn trager en nemen er tot drie weken de tijd voor.

Teken daarna op papier hoe de moestuin er vorig jaar bij lag en schuif elk gewas een vak op. Dan staan kool en aardappel niet twee jaar achter elkaar op dezelfde plek. Sommige ziektes blijven jarenlang in de grond zitten en wachten daar tot dezelfde soort groente terugkomt.