Clematis snoeien en planten

Wanneer bloeit jouw clematis?

Hoe je een clematis snoeit, lees je af aan de maand waarin hij begint te bloeien. Een clematis die vroeg in het jaar bloeit, maakt zijn bloemen aan de takken die vorig jaar gegroeid zijn. Knip je die in maart weg, dan knip je de bloemen weg. Een clematis die pas in juli begint, bloeit aan scheuten die in hetzelfde voorjaar groeien, en die kun je dus gerust kort knippen.

Dat geeft drie groepen. Bloeit hij van maart tot en met mei, dan is het een voorjaarsbloeier, zoals de bergclematis met zijn roze of witte bloemetjes. Heeft hij in mei en juni grote bloemen, en vaak in augustus of september nog een keer wat kleinere, dan is het een grootbloemige. Begint hij pas in juli, dan is het een zomerbloeier. Op het label heten ze vaak snoeigroep 1, 2 en 3.

Staat er geen label bij en heb je hem nog nooit zien bloeien, laat hem dan een jaar met rust en kijk in welke maand de eerste bloemen opengaan.

Voorjaarsbloeiers: alleen na de bloei, als het moet

Een bergclematis of een andere voorjaarsbloeier hoeft eigenlijk niet gesnoeid te worden. Wordt hij te groot, knip hem dan meteen als hij uitgebloeid is, in mei of juni, terug tot binnen de ruimte die hij mag hebben. Dan heeft hij de hele zomer om nieuwe takken te maken, en daaraan bloeit hij volgend voorjaar.

Een oude bergclematis loopt uit de dikke, kale onderkant niet altijd opnieuw uit. Haal hem daarom in twee jaar terug in plaats van in één keer.

Grootbloemige clematis: licht bijknippen

Loop in februari of maart elke stengel van boven naar beneden na, tot je het eerste paar dikke, groene knoppen tegenkomt, en knip daar net boven. Meestal gaat er 15 tot 30 cm af. Stengels die bruin en droog zijn en knappen als je ze buigt, zijn dood. Die knip je weg tot de grond of tot het eerste levende paar knoppen.

Na de eerste bloei, in juni, haal je de uitgebloeide bloemen eraf met een stukje steel, tot het eerste paar blaadjes. Dan komt de tweede bloei sneller en met meer bloemen.

Zomerbloeiers: in februari of maart ver terug

Knip alle stengels terug tot 20 à 40 cm boven de grond, net boven een paar gezonde knoppen, en trek wat erboven zat in stukken uit het rek. De meeste groeien in één zomer weer 2 à 3 m hoog, dus knip gerust.

Doe je het niet, dan krijg je bovenin het rek een vogelnest met daaronder 1 m kale, bruine stengels, en zitten de bloemen hoog bovenin waar je ze niet ziet.

Bemesten

Leg in maart of april een paar centimeter compost rond de voet en strooi er een hand organische korrelmest overheen. Een grootbloemige krijgt na de eerste bloei, in juni, nog een hand. Meer hoeft niet, want van veel mest krijg je vooral blad: een clematis die weelderig groeit maar nauwelijks bloeit, heeft vaak te veel gehad.

Waar en hoe plant je een clematis?

Een clematis wil zijn ranken in de zon en zijn voet in de schaduw, bijvoorbeeld achter een lage struik of onder een paar platte tegels. Plant hem het liefst in september of oktober, als de grond nog warm is; maart tot en met mei kan ook.

Zet hem niet vlak tegen een muur, want daar valt de regen niet en blijft de grond droog. Plant hem 30 à 40 cm ervandaan en laat hem langs het stokje uit de pot schuin naar het rek lopen. Een grootbloemige plant je 5 à 10 cm dieper dan hij in de pot stond, zodat er een paar knoppen onder de grond zitten. Sterft hij boven de grond af, dan loopt hij uit die knoppen opnieuw uit.

Hij klimt door zijn bladstelen om iets dunnes heen te draaien, dus aan een kale muur of een dikke paal heeft hij niets. Span gaas of draden om de 20 à 30 cm, tot minstens 1,5 m hoog, en zet ze een paar centimeter van de muur, zodat de ranken eromheen kunnen.

De eerste twee zomers krijgt hij bij droogte twee keer per week een volle gieter, aan de voet van een muur vaker.

Ineens slap en zwart

In het voorjaar of de vroege zomer hangt er soms van de ene op de andere dag een hele stengel slap, met zwart wordend blad. Is de stengel niet gewoon vlak boven de grond geknakt, dan is het vaak een schimmel die vooral grootbloemige clematis treft. Knip de slappe stengels terug tot in gezond hout, zo nodig tot de grond. Graaf de plant niet uit, want een diep geplante clematis loopt vaak weer uit, soms pas het jaar erna.

Winter en vorst

De meeste clematis kunnen tot ongeveer -20 °C, dus ’s winters hoef je niets te doen. Alleen een wintergroene clematis heeft het in een strenge winter zwaar. Plant die tegen een beschutte muur op het zuiden en leg bij strenge vorst een vliesdoek over het blad.

Veelgemaakte fouten

• In maart alle clematis kort knippen, ook de bergclematis. Die bloeit dan dat voorjaar niet.
• Een bergclematis tegen een schutting van 2 m zetten. Hij wil veel hoger en neemt binnen een paar jaar de dakgoot van de schuur mee.