Buxus snoeien en gezond houden

Wanneer knip je buxus?

Buxus groeit in het voorjaar in één keer. Eind april en in mei steken overal lichtgroene puntjes boven het donkere blad uit. Wacht met knippen tot die wat steviger en donkerder zijn geworden, meestal eind mei of in juni, want knip je eerder, dan groeit hij er meteen weer overheen.

Kies een droge dag met bewolking. Het blad dat binnenin zat, ligt na het knippen ineens bloot en verbrandt in de felle zon binnen een middag. Knip ook niet in de regen, want via nat blad verspreidt zich een schimmel die de takken laat afsterven.

Moet een bol of haag er heel strak bij staan, geef hem dan eind augustus nog een lichte beurt. Daarna laat je de schaar liggen tot volgend jaar, want wat na half september nog uitloopt, is te zacht voor de eerste vorst.

Hoe ver knip je terug?

Bij een buxus die elk jaar geknipt wordt, zie je de stompjes van de vorige beurt nog zitten. Knip tot een paar millimeter daarboven, zodat hij elk jaar maar een heel klein beetje groter wordt. Een jonge buxus heeft die stompjes nog niet. Laat dan de helft van de nieuwe scheuten staan, tot hij zo groot is als je wilt.

Een bol knip je het makkelijkst met een scherpe handheggenschaar. Werk van onderen in rondjes naar boven en loop tussendoor een paar passen achteruit. Een haag maak je bovenaan iets smaller dan onderaan, anders wordt hij onderin kaal.

Schud het knipsel na afloop uit de struik en hark het eronder weg. Knipsel dat binnenin blijft hangen, blijft nat, en daar begint de schimmel meestal. Buxus is giftig als je hem opeet, het blad het meest, dus raap ook op wat op het gras valt als er kinderen of een hond in de tuin spelen.

Buxusmot: binnenin kijken

De buxusmot zit inmiddels in vrijwel heel Nederland. Zijn rupsen eten een bol of haag van binnenuit leeg, en omdat de buitenkant lang groen blijft, zie je het vaak pas als de takken vanbinnen al kaal zijn.

Buig daarom van april tot en met september om de week of twee de takken open en kijk in de struik. Kale takjes met fijn spinsel ertussen zijn het eerste teken. De rupsen zelf zijn groen met zwarte strepen en een zwarte kop, tot een centimeter of vier lang, en onder de struik liggen vaak groene poepkorrels.

Vind je ze, haal ze dan met de hand weg of schud ze uit op een oud laken. Een kleine bol kun je ook met de tuinslang schoonspuiten. In veel wijken helpen de koolmezen mee, want die hebben geleerd de rupsen te eten.

Sla je een keer kijken over, dan heb je meestal een paar kale plekken die binnen een jaar weer dichtgroeien. Een hele zomer niet kijken overleeft een bol vaak niet. Bij een lange haag of een tuin vol bollen is dit elk jaar werk, en wie daar geen zin in heeft, kan beter vervangen dan blijven vechten.

Bruine plekken: winter of schimmel

Niet alles wat bruin wordt, is ziek. Egaal oranjebruin blad aan de zonkant in februari is uitgedroogd door de winterzon, niet dood, en trekt in april weer bij.

Krijgt het blad in een warme, vochtige zomer bruine vlekken, vallen de blaadjes snel af en zie je zwarte streepjes op de jonge twijgjes, dan zit de schimmel erin die buxustaksterfte heet. Knip de aangetaste delen ruim weg, tot in het gezonde groen, en haal het gevallen blad onder en in de struik weg. Dat gaat in de container, niet op de composthoop. Een zwaar aangetaste plant haal je eruit, en op die plek zet je geen nieuwe buxus, want de schimmel blijft jaren in de grond.

Bemesten

Een buxus die je elk jaar knipt, levert steeds blad in. Geef hem in april een hand organische korrelmest per meter haag of per bol, en na de knipbeurt in juni nog een halve hand. Op zandgrond heeft hij die mest harder nodig dan op klei, en bleek, geelgroen blad in het voorjaar betekent meestal dat hij honger heeft.

Plek, planten en water

Buxus groeit in de zon en in de schaduw van een schutting, al wordt hij in diepe schaduw minder dicht. Welke grond je hebt, maakt weinig uit, zolang die ’s winters niet nat blijft. Plant in april of mei, of in september en oktober, voor een lage rand acht tot tien plantjes per meter. Tot ze ingeworteld zijn, geef je bij droogte elke week water.

Een bol in een pot laat pas weken later zien dat hij te droog heeft gestaan. Voel daarom in de zomer om de paar dagen in de potgrond en geef water zodra de bovenste centimeters droog zijn.

Winter en vorst

In de volle grond hoef je ’s winters niets te doen, want buxus kan tot ongeveer -20 °C. Een bol in een pot krijgt noppenfolie om de pot en een plek uit de wind. Valt er natte sneeuw, klop die dan van bollen en hagen voordat de takken uit elkaar worden gedrukt.

Veelgemaakte fouten

• Een oranjebruine bol in februari voor dood aanzien en eruit halen. In april was hij gewoon weer groen geworden.